คำนวณ ROI (ผลตอบแทนจากการลงทุน)

คำนวณอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนหรือโครงการธุรกิจ

common.last_updated: 1 เมษายน 2569

ROI คืออะไร? ทำความเข้าใจผลตอบแทนจากการลงทุน

ROI หรือ Return on Investment (ผลตอบแทนจากการลงทุน) เป็นตัวชี้วัดทางการเงินที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในการวัดประสิทธิภาพของการลงทุน ROI บอกว่าเงินที่ลงทุนไปสร้างผลตอบแทนกลับมาเท่าไร เมื่อเทียบกับต้นทุนที่ลงไป

ROI ถูกใช้ในหลากหลายบริบท ไม่ว่าจะเป็นการลงทุนในตลาดหุ้น อสังหาริมทรัพย์ ธุรกิจ หรือแม้แต่การตัดสินใจใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน เช่น การศึกษาเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มรายได้ หรือการซื้อเครื่องจักรเพื่อเพิ่มกำลังผลิต ตัวเลข ROI ที่เป็นบวกหมายความว่าการลงทุนให้ผลกำไร ขณะที่ ROI ติดลบหมายความว่าขาดทุน

สูตร ROI — วิธีคำนวณ

สูตร ROI พื้นฐานมีดังนี้:

ROI = (กำไรสุทธิ / ต้นทุนการลงทุน) × 100

หรืออีกรูปแบบหนึ่ง:

ROI = (มูลค่าสุดท้าย - มูลค่าเริ่มต้น) / มูลค่าเริ่มต้น × 100

สูตร Annualized ROI (ผลตอบแทนต่อปี)

เมื่อต้องการเปรียบเทียบการลงทุนที่มีระยะเวลาต่างกัน ควรใช้ Annualized ROI:

Annualized ROI = ((มูลค่าสุดท้าย / มูลค่าเริ่มต้น)^{1/จำนวนปี} - 1) × 100

ตัวอย่าง: ลงทุน 500,000 บาท ได้คืน 800,000 บาท ใน 3 ปี

ROI = (800,000 - 500,000) / 500,000 × 100 = 60%
Annualized ROI = (800,000/500,000)^1/3 - 1 = 16.96% ต่อปี

ตัวอย่างการใช้ ROI ในสถานการณ์จริง

ตัวอย่าง 1: ลงทุนในหุ้น

คุณซื้อหุ้น XYZ ราคา 200,000 บาท ถือ 2 ปี ได้เงินปันผลรวม 20,000 บาท และขายหุ้นได้ 260,000 บาท

ต้นทุน: 200,000 บาท
มูลค่าสุดท้าย: 260,000 + 20,000 = 280,000 บาท
ROI = (280,000 - 200,000) / 200,000 × 100 = 40%
Annualized ROI = (280,000/200,000)^1/2 - 1 = 18.32% ต่อปี

ตัวอย่าง 2: ลงทุนในอสังหาริมทรัพย์

คุณซื้อคอนโดราคา 3,000,000 บาท (รวมค่าใช้จ่ายทุกอย่าง) ปล่อยเช่า 5 ปี ได้ค่าเช่าสุทธิรวม 600,000 บาท แล้วขายได้ 3,800,000 บาท

ต้นทุน: 3,000,000 บาท
มูลค่าสุดท้าย: 3,800,000 + 600,000 = 4,400,000 บาท
ROI = (4,400,000 - 3,000,000) / 3,000,000 × 100 = 46.67%
Annualized ROI = (4,400,000/3,000,000)^1/5 - 1 = 7.96% ต่อปี

ตัวอย่าง 3: ลงทุนในแคมเปญการตลาด

บริษัทใช้งบการตลาด 50,000 บาท ในแคมเปญโฆษณาออนไลน์ ได้ยอมขายเพิ่มขึ้น 200,000 บาท กำไรสุทธิจากยอดขายเพิ่ม 80,000 บาท

ต้นทุน: 50,000 บาท
กำไรสุทธิ: 80,000 บาท
ROI = (80,000 - 50,000) / 50,000 × 100 = 60%

ROI 60% หมายความว่าทุก 1 บาทที่ใช้ไปกับการตลาด ได้กำไรกลับมา 0.60 บาท (หรือ 1.60 บาทรวมต้นทุน)

ROI ที่ดีควรเป็นเท่าไร? เปรียบเทียบตามประเภทการลงทุน

ไม่มีตัวเลข ROI ที่ "ถูกต้อง" เพียงค่าเดียว เพราะแต่ละประเภทการลงทุนมีระดับความเสี่ยงและผลตอบแทนที่คาดหวังต่างกัน:

ประเภทการลงทุน	ROI ต่อปี (โดยเฉลี่ย)	ระดับความเสี่ยง
เงินฝากออมทรัพย์	0.5-2%	ต่ำมาก
พันธบัตรรัฐบาล	2-4%	ต่ำ
กองทุนรวมตราสารหนี้	3-5%	ต่ำ-กลาง
อสังหาริมทรัพย์	5-10%	กลาง
กองทุนรวมหุ้น / SET Index	8-12%	กลาง-สูง
หุ้นรายตัว	-50% ถึง +100%+	สูง
ธุรกิจส่วนตัว	15-25%+	สูงมาก

หลักสำคัญ: ROI ควรสูงกว่าอัตราเงินเฟ้อ (ปกติ 2-3% ต่อปี) หาก ROI ต่ำกว่าเงินเฟ้อ แม้จะไม่ขาดทุนในตัวเลข แต่กำลังซื้อของเงินลดลงจริง

ข้อจำกัดของ ROI ที่ควรรู้

แม้ ROI จะเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ แต่ก็มีข้อจำกัดสำคัญที่ต้องตระหนัก:

ไม่คำนึงถึงเวลา — ROI 50% ใน 1 ปี ดีกว่า ROI 50% ใน 10 ปีมาก แก้ไขโดยใช้ Annualized ROI
ไม่คำนึงถึงความเสี่ยง — การลงทุนที่ ROI สูงมักมาพร้อมความเสี่ยงที่สูงกว่า ควรพิจารณาอัตราส่วน Sharpe Ratio ร่วมด้วย
ไม่รวมต้นทุนแฝง — เช่น เวลาที่ใช้ ค่าเสียโอกาส ค่าจัดการ ภาษี ค่าธรรมเนียม ซึ่งอาจลด ROI จริงลง
อาจถูกบิดเบือน — การเลือกช่วงเวลาที่คำนวณ หรือรวม/ไม่รวมค่าใช้จ่ายบางรายการ สามารถทำให้ ROI ดูดีหรือแย่กว่าความเป็นจริง

วิธีเพิ่ม ROI ให้สูงขึ้น

ลดต้นทุน — ค่าธรรมเนียมกองทุน ค่าคอมมิชชั่น ค่าจัดการ เป็นต้นทุนที่กินกำไร เลือกกองทุนที่มีค่าธรรมเนียมต่ำ
ลงทุนระยะยาว — ลดผลกระทบจากค่าธรรมเนียมการซื้อขาย และได้ประโยชน์จากดอกเบี้ยทบต้น
กระจายความเสี่ยง — อย่าใส่ไข่ทุกฟองในตะกร้าเดียว กระจายการลงทุนในหลายสินทรัพย์
นำเงินปันผลไปลงทุนต่อ — Reinvest dividends เพื่อให้ได้ประโยชน์จากดอกเบี้ยทบต้น
ศึกษาก่อนลงทุน — ความรู้คือสิ่งที่ลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสได้ ROI ที่ดี

วิธีใช้เครื่องคำนวณ ROI นี้

กรอกเงินลงทุนเริ่มต้น — จำนวนเงินที่ลงทุนตอนแรก (ต้นทุน)
กรอกมูลค่าสุดท้าย — มูลค่าปัจจุบันหรือราคาขาย (รวมเงินปันผลถ้ามี)
กรอกระยะเวลา — จำนวนปีที่ลงทุน (ใส่ทศนิยมได้ เช่น 2.5 ปี)
กดปุ่ม "คำนวณ ROI" — ดูผลลัพธ์ ROI รวม, ROI ต่อปี, และกำไร/ขาดทุน

เคล็ดลับ: ลองเปรียบเทียบหลายๆ สถานการณ์เพื่อหาทางเลือกที่ดีที่สุด เช่น เปรียบเทียบ ROI ของการลงทุนในกองทุน กับการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์

คำถามที่พบบ่อย

ROI คืออะไร?

ROI (Return on Investment) หรือผลตอบแทนจากการลงทุน คือตัวชี้วัดที่ใช้ประเมินประสิทธิภาพหรือความคุ้มค่าของการลงทุน โดยเปรียบเทียบกำไร (หรือขาดทุน) กับต้นทุนที่ลงทุนไป แสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ ยิ่ง ROI สูง ยิ่งคุ้มค่า

สูตร ROI คำนวณอย่างไร?

สูตร ROI พื้นฐานคือ: ROI = (กำไร - ต้นทุน) / ต้นทุน × 100 หรือ ROI = (มูลค่าสุดท้าย - มูลค่าเริ่มต้น) / มูลค่าเริ่มต้น × 100 ตัวอย่าง: ลงทุน 100,000 บาท ขายได้ 150,000 บาท ROI = (150,000 - 100,000) / 100,000 × 100 = 50%

ROI แบบรายปี (Annualized ROI) คืออะไร?

Annualized ROI คือผลตอบแทนเฉลี่ยต่อปี ใช้เปรียบเทียบการลงทุนที่มีระยะเวลาต่างกัน สูตร: Annualized ROI = ((มูลค่าสุดท้าย / มูลค่าเริ่มต้น)^(1/จำนวนปี) - 1) × 100 ตัวอย่าง: ลงทุน 100,000 บาท ได้ 200,000 บาท ใน 5 ปี Annualized ROI = (200,000/100,000)^(1/5) - 1 = 14.87% ต่อปี

ROI ควรเป็นเท่าไรถึงจะดี?

ขึ้นอยู่กับประเภทการลงทุนและความเสี่ยง เงินฝากธนาคาร ROI ประมาณ 1-3% พันธบัตรรัฐบาล 3-5% กองทุนรวมหุ้น 7-10% ธุรกิจส่วนตัว 15-25% หรือมากกว่า สิ่งสำคัญคือ ROI ควรสูงกว่าอัตราเงินเฟ้อ (ประมาณ 2-3% ต่อปี) จึงจะถือว่าเงินเติบโตจริง

ROI มีข้อจำกัดอะไรบ้าง?

ROI มีข้อจำกัดหลายอย่าง: (1) ไม่ได้คำนึงถึงระยะเวลา — ROI 50% ใน 1 ปีดีกว่า 50% ใน 10 ปีมาก (2) ไม่ได้คำนึงถึงความเสี่ยง — ROI สูงมักมาพร้อมความเสี่ยงสูง (3) ไม่ได้คำนึงถึงเงินเฟ้อ (4) ไม่ได้คำนึงถึงต้นทุนค่าเสียโอกาส ดังนั้นควรใช้ ROI ร่วมกับตัวชี้วัดอื่นๆ

ROI ต่างจาก CAGR อย่างไร?

ROI แสดงผลตอบแทนรวมทั้งหมดเป็นเปอร์เซ็นต์เดียว ไม่สนเวลา ส่วน CAGR (Compound Annual Growth Rate) แสดงอัตราเติบโตเฉลี่ยต่อปีแบบทบต้น ทำให้เปรียบเทียบการลงทุนที่มีระยะเวลาต่างกันได้ง่ายกว่า เช่น ROI 100% ใน 10 ปี = CAGR ประมาณ 7.18% ต่อปี

ใช้ ROI เปรียบเทียบการลงทุนได้อย่างไร?

ควรใช้ Annualized ROI ในการเปรียบเทียบ เพราะคำนึงถึงระยะเวลาด้วย เช่น การลงทุน A ให้ ROI 80% ใน 5 ปี (Annualized ~12.5%) กับการลงทุน B ให้ ROI 40% ใน 2 ปี (Annualized ~18.3%) การลงทุน B ให้ผลตอบแทนต่อปีดีกว่า แม้ ROI รวมจะน้อยกว่า

ROI ติดลบหมายความว่าอย่างไร?

ROI ติดลบหมายความว่าการลงทุนขาดทุน มูลค่าสุดท้ายน้อยกว่ามูลค่าเริ่มต้น เช่น ลงทุน 100,000 บาท เหลือ 70,000 บาท ROI = -30% หมายความว่าขาดทุน 30% ของเงินลงทุน ควรทบทวนกลยุทธ์การลงทุนหรือพิจารณาว่าเป็นขาดทุนชั่วคราวหรือถาวร

บทความที่เกี่ยวข้อง

คู่มือดอกเบี้ยทบต้น

เรียนรู้เรื่อง ROI และผลตอบแทนทบต้น

เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง

คำนวณดอกเบี้ยทบต้น คำนวณผลตอบแทนการลงทุน