คำนวณเงินชดเชยเลิกจ้าง
คำนวณเงินชดเชยเลิกจ้างตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 118 พร้อมค่าบอกกล่าวล่วงหน้าและค่าวันหยุดพักผ่อนค้างจ่าย
ผลการคำนวณ
เงินชดเชยรวมทั้งหมด
฿0
อัตราค่าจ้างรายวัน: ฿0 /วัน
ตารางเงินชดเชยตาม มาตรา 118
| อายุงาน | เงินชดเชย |
|---|
เงินชดเชยเลิกจ้างคืออะไร?
เงินชดเชยเลิกจ้าง คือเงินที่นายจ้างมีหน้าที่ต้องจ่ายให้แก่ลูกจ้างเมื่อนายจ้างเป็นฝ่ายเลิกจ้าง โดยที่ลูกจ้างไม่ได้กระทำความผิดตามที่กฎหมายกำหนด เงินชดเชยนี้ถูกกำหนดไว้ในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (และที่แก้ไขเพิ่มเติม) มาตรา 118 ซึ่งเป็นกฎหมายที่คุ้มครองสิทธิของลูกจ้างทุกคนในประเทศไทย
วัตถุประสงค์ของเงินชดเชยเลิกจ้าง คือเพื่อเป็นหลักประกันให้ลูกจ้างมีเงินใช้จ่ายในระหว่างที่ยังไม่ได้งานใหม่ โดยจำนวนเงินจะเพิ่มขึ้นตามอายุงานที่ทำกับนายจ้าง สะท้อนถึงความจงรักภักดีและความทุ่มเทที่ลูกจ้างมีให้กับองค์กร ยิ่งทำงานนานยิ่งได้รับเงินชดเชยมาก
อัตราเงินชดเชยตามกฎหมาย (มาตรา 118)
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118 กำหนดอัตราเงินชดเชยเลิกจ้างตามระยะเวลาการทำงาน ดังนี้:
| ระยะเวลาทำงาน | เงินชดเชย |
|---|---|
| 120 วัน ถึง 1 ปี | ค่าจ้าง 1 เดือน (30 วัน) |
| 1 ปี ถึง 3 ปี | ค่าจ้าง 3 เดือน (90 วัน) |
| 3 ปี ถึง 6 ปี | ค่าจ้าง 6 เดือน (180 วัน) |
| 6 ปี ถึง 10 ปี | ค่าจ้าง 8 เดือน (240 วัน) |
| 10 ปี ถึง 20 ปี | ค่าจ้าง 10 เดือน (300 วัน) |
| 20 ปีขึ้นไป | ค่าจ้าง 13.33 เดือน (400 วัน) |
อัตราสูงสุด 400 วัน (13.33 เดือน) สำหรับผู้ที่ทำงานครบ 20 ปีขึ้นไป ถูกเพิ่มเข้ามาโดยพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม 2562 เป็นต้นมา
สูตรคำนวณเงินชดเชยเลิกจ้าง
สูตรคำนวณเงินชดเชยเลิกจ้างประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก:
1. เงินชดเชยเลิกจ้าง
= เงินเดือนสุดท้าย x จำนวนเดือนตามอัตราชดเชย
2. ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า
= เงินเดือนสุดท้าย x 1 เดือน
3. ค่าวันหยุดพักผ่อนค้างจ่าย
= (เงินเดือน / 30) x จำนวนวันหยุดค้างจ่าย
รวมทั้งหมด
= เงินชดเชย + ค่าบอกกล่าว + ค่าวันหยุดค้างจ่าย
ตัวอย่างการคำนวณ
ตัวอย่างที่ 1: พนักงานทำงาน 2 ปี
นายสมชาย เงินเดือน 25,000 บาท ทำงานมา 2 ปี 6 เดือน มีวันหยุดค้าง 5 วัน
- อายุงาน 2 ปี 6 เดือน อยู่ในเกณฑ์ 1-3 ปี ได้ชดเชย 3 เดือน
- เงินชดเชย = 25,000 x 3 = 75,000 บาท
- ค่าบอกกล่าว = 25,000 x 1 = 25,000 บาท
- ค่าวันหยุด = (25,000/30) x 5 = 4,167 บาท
- รวมทั้งหมด = 104,167 บาท
ตัวอย่างที่ 2: พนักงานทำงาน 8 ปี
นางสมหญิง เงินเดือน 45,000 บาท ทำงานมา 8 ปี มีวันหยุดค้าง 10 วัน
- อายุงาน 8 ปี อยู่ในเกณฑ์ 6-10 ปี ได้ชดเชย 8 เดือน
- เงินชดเชย = 45,000 x 8 = 360,000 บาท
- ค่าบอกกล่าว = 45,000 x 1 = 45,000 บาท
- ค่าวันหยุด = (45,000/30) x 10 = 15,000 บาท
- รวมทั้งหมด = 420,000 บาท
ตัวอย่างที่ 3: พนักงานทำงาน 25 ปี
นายสมศักดิ์ เงินเดือน 80,000 บาท ทำงานมา 25 ปี มีวันหยุดค้าง 15 วัน
- อายุงาน 25 ปี อยู่ในเกณฑ์ 20 ปีขึ้นไป ได้ชดเชย 13.33 เดือน (400 วัน)
- เงินชดเชย = 80,000 x 13.33 = 1,066,400 บาท
- ค่าบอกกล่าว = 80,000 x 1 = 80,000 บาท
- ค่าวันหยุด = (80,000/30) x 15 = 40,000 บาท
- รวมทั้งหมด = 1,186,400 บาท
กรณีที่ไม่ได้รับเงินชดเชย (มาตรา 119)
ตามมาตรา 119 ของ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยในกรณีที่ลูกจ้างกระทำผิดดังต่อไปนี้:
- ทุจริตต่อหน้าที่ — การกระทำโดยมีเจตนาทุจริต เช่น ยักยอกทรัพย์สินของนายจ้าง ปลอมแปลงเอกสาร หรือขโมยข้อมูลลับทางธุรกิจ
- จงใจทำให้นายจ้างเสียหาย — การกระทำโดยจงใจที่ทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย ไม่ว่าจะเป็นด้านทรัพย์สิน ชื่อเสียง หรือธุรกิจ
- ประมาทเลินเล่อจนนายจ้างเสียหายอย่างร้ายแรง — ไม่ใช่เพียงประมาททั่วไป แต่ต้องเป็นประมาทอย่างร้ายแรงจนก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมากแก่นายจ้าง
- ฝ่าฝืนข้อบังคับการทำงานหลังได้รับหนังสือเตือน — ลูกจ้างที่ได้รับหนังสือเตือนเป็นลายลักษณ์อักษรแล้วยังกระทำผิดซ้ำ (หนังสือเตือนมีอายุ 1 ปีนับจากวันที่ลูกจ้างกระทำผิด)
- ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกัน — ขาดงานโดยไม่มีเหตุอันสมควร 3 วันทำงานติดต่อกัน ไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม
- ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด — ถูกศาลพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก ยกเว้นความผิดลหุโทษหรือความผิดที่กระทำโดยประมาท
สิ่งสำคัญคือ ภาระการพิสูจน์ว่าลูกจ้างกระทำผิดตกอยู่แก่นายจ้าง หากนายจ้างไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าลูกจ้างมีความผิดตามมาตรา 119 นายจ้างก็ยังคงต้องจ่ายเงินชดเชย
สิทธิอื่นๆ ที่ลูกจ้างได้รับเมื่อถูกเลิกจ้าง
นอกจากเงินชดเชยเลิกจ้างแล้ว ลูกจ้างยังมีสิทธิ์ได้รับเงินอื่นๆ ดังนี้:
- เงินเดือนค้างจ่าย — เงินเดือนที่ค้างจ่ายถึงวันสุดท้ายที่ทำงาน นายจ้างต้องจ่ายภายในวันที่เลิกจ้าง
- ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า — หากนายจ้างไม่ได้แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 1 งวดการจ่ายค่าจ้าง จะต้องจ่ายเงินแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า
- ค่าวันหยุดพักผ่อนประจำปีค้างจ่าย — วันลาพักร้อนที่ยังใช้ไม่หมด นายจ้างต้องจ่ายเงินแทนวันหยุดที่ไม่ได้ใช้
- เงินชดเชยพิเศษ (มาตรา 120) — กรณีเลิกจ้างเพราะย้ายสถานประกอบการ ลูกจ้างที่ไม่ต้องการย้ายตามจะได้ชดเชยพิเศษเพิ่มอีก 50% ของเงินชดเชยปกติ
- สิทธิประกันสังคม — ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างมีสิทธิ์รับเงินทดแทนกรณีว่างงานจากประกันสังคม ในอัตรา 50% ของค่าจ้าง (สูงสุด 7,500 บาท/เดือน) เป็นเวลาไม่เกิน 6 เดือน
- หนังสือรับรองการทำงาน — ลูกจ้างมีสิทธิ์ขอหนังสือรับรองการทำงานจากนายจ้าง ระบุตำแหน่ง ระยะเวลาทำงาน และลักษณะงาน
ขั้นตอนการเรียกร้องเงินชดเชยเลิกจ้าง
หากนายจ้างไม่จ่ายเงินชดเชยเลิกจ้าง ลูกจ้างสามารถดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้:
- เจรจากับนายจ้างโดยตรง
ก่อนดำเนินการทางกฎหมาย ควรพยายามเจรจากับนายจ้างก่อน โดยทำเป็นหนังสือเป็นลายลักษณ์อักษร เก็บสำเนาไว้เป็นหลักฐาน
- ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน
ยื่นคำร้องที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในเขตพื้นที่ที่ทำงาน พนักงานตรวจแรงงานจะมีคำสั่งภายใน 60 วัน โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ต้องยื่นภายใน 2 ปีนับแต่วันที่สิทธิถูกละเมิด
- ยื่นฟ้องศาลแรงงาน
สามารถฟ้องศาลแรงงานโดยตรงได้โดยไม่ต้องผ่านขั้นตอนของพนักงานตรวจแรงงาน ไม่เสียค่าธรรมเนียมศาล สามารถดำเนินคดีด้วยตนเองหรือมีทนายความก็ได้
- เก็บหลักฐาน
เอกสารสำคัญที่ควรเก็บ: สัญญาจ้างงาน สลิปเงินเดือน หนังสือเลิกจ้าง บัตรพนักงาน ใบลงเวลาทำงาน และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้อง
ข้อควรรู้เกี่ยวกับเงินชดเชยเลิกจ้าง
- เงินเดือนที่ใช้คำนวณ — ใช้เงินเดือนอัตราสุดท้ายก่อนถูกเลิกจ้าง รวมค่าตอบแทนที่จ่ายเป็นประจำ เช่น ค่าครองชีพ ค่าตำแหน่ง แต่ไม่รวม OT โบนัส หรือเงินพิเศษ
- ลูกจ้างทดลองงาน — แม้เป็นช่วงทดลองงาน หากทำงานครบ 120 วันก็มีสิทธิ์ได้รับเงินชดเชย เพราะกฎหมายไม่ได้แยกลูกจ้างทดลองงานออกจากลูกจ้างปกติ
- สัญญาจ้างกำหนดเวลา — สัญญาจ้างที่มีกำหนดเวลาแน่นอน เมื่อสิ้นสุดสัญญาถือว่าไม่ใช่การเลิกจ้าง จึงไม่ต้องจ่ายเงินชดเชย แต่ต้องเป็นงานที่มีลักษณะชั่วคราวตามที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น
- กำหนดเวลาจ่าย — นายจ้างต้องจ่ายเงินชดเชยภายในวันที่มีการเลิกจ้าง หากจ่ายล่าช้า ลูกจ้างมีสิทธิ์เรียกร้องดอกเบี้ย 15% ต่อปี
- อายุความ — สิทธิเรียกร้องเงินชดเชยมีอายุความ 10 ปี นับแต่วันที่ถูกเลิกจ้าง (สิทธิเรียกร้องค่าจ้างค้างจ่ายอายุความ 2 ปี)
- เงินชดเชยกับภาษี — เงินชดเชยส่วนที่ไม่เกินค่าจ้าง 300 วันสุดท้าย หรือไม่เกิน 300,000 บาท (แล้วแต่จำนวนใดจะน้อยกว่า) ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
คำถามที่พบบ่อย
เงินชดเชยเลิกจ้างคืออะไร?
เงินชดเชยเลิกจ้าง คือเงินที่นายจ้างต้องจ่ายให้ลูกจ้างเมื่อเลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่มีความผิด ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118 โดยจำนวนเงินขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ทำงานกับนายจ้าง ตั้งแต่ 1 เดือน ไปจนถึง 13.33 เดือน (400 วัน) สำหรับผู้ที่ทำงานครบ 20 ปีขึ้นไป
ทำงานน้อยกว่า 120 วันได้รับเงินชดเชยหรือไม่?
ไม่ได้รับ ตามกฎหมายแรงงาน ลูกจ้างต้องทำงานติดต่อกันครบ 120 วันขึ้นไปจึงจะมีสิทธิ์ได้รับเงินชดเชย หากทำงานไม่ถึง 120 วัน นายจ้างไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินชดเชยเลิกจ้าง
กรณีใดบ้างที่ไม่ได้รับเงินชดเชย?
ลูกจ้างจะไม่ได้รับเงินชดเชยใน 6 กรณี: 1) ทุจริตต่อหน้าที่ 2) จงใจทำให้นายจ้างเสียหาย 3) ประมาทเลินเล่อจนนายจ้างเสียหายอย่างร้ายแรง 4) ฝ่าฝืนข้อบังคับการทำงานหรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายหลังจากได้รับหนังสือเตือนแล้ว 5) ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร 6) ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษา
ค่าบอกกล่าวล่วงหน้าคืออะไร?
ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า (สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า) คือเงินที่นายจ้างต้องจ่ายเมื่อเลิกจ้างโดยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้าอย่างน้อย 1 งวดการจ่ายค่าจ้าง ปกติเท่ากับ 1 เดือนของเงินเดือน นอกเหนือจากเงินชดเชยเลิกจ้าง
เงินชดเชยเลิกจ้างต้องเสียภาษีหรือไม่?
เงินชดเชยเลิกจ้างที่ได้รับตามกฎหมายแรงงานเป็นเงินได้ที่ต้องเสียภาษี แต่จะได้รับยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับเงินชดเชยส่วนที่ไม่เกินค่าจ้าง 300 วันสุดท้าย แต่ไม่เกิน 300,000 บาท ส่วนที่เกินต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ถูกเลิกจ้างแต่นายจ้างไม่จ่ายเงินชดเชยทำอย่างไร?
หากนายจ้างไม่จ่ายเงินชดเชย ลูกจ้างสามารถ: 1) ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ภายใน 2 ปี 2) ฟ้องศาลแรงงานโดยตรง ซึ่งไม่เสียค่าธรรมเนียมศาล 3) นายจ้างที่ไม่จ่ายเงินชดเชยยังต้องจ่ายดอกเบี้ย 15% ต่อปีอีกด้วย
เงินเดือนที่ใช้คำนวณเงินชดเชยคือเท่าไร?
เงินเดือนที่ใช้คำนวณเงินชดเชยคือ "ค่าจ้างอัตราสุดท้าย" ซึ่งรวมเงินเดือนพื้นฐานและค่าตอบแทนที่จ่ายเป็นประจำทุกเดือน เช่น ค่าครองชีพ ค่าตำแหน่ง แต่ไม่รวมค่าล่วงเวลา (OT) โบนัส หรือเงินพิเศษที่ไม่ได้จ่ายเป็นประจำ
ลาออกเองได้รับเงินชดเชยหรือไม่?
ไม่ได้รับ เงินชดเชยเลิกจ้างจ่ายเฉพาะกรณีที่นายจ้างเป็นฝ่ายเลิกจ้างเท่านั้น หากลูกจ้างลาออกเองจะไม่ได้รับเงินชดเชย แต่ยังมีสิทธิ์ได้รับค่าวันหยุดพักผ่อนที่ยังไม่ได้ใช้ และเงินเดือนค้างจ่ายถึงวันสุดท้ายที่ทำงาน