คนไทยทำงานต่างประเทศ ต้องเสียภาษีไทยไหม? (กฎเงินได้ต่างประเทศ 2567)

คนไทยทำงานต่างประเทศ เสียภาษีไทยไหม? (คำตอบสั้น)

คนไทยทำงานต่างประเทศจะต้องเสียภาษีไทยก็ต่อเมื่อครบ 2 เงื่อนไขพร้อมกันเท่านั้น ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง เงินได้จากต่างประเทศก้อนนั้นไม่ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทย

พูดให้เห็นภาพ: แรงงานไทยที่ไปทำงานเกาหลี ไต้หวัน หรืออิสราเอล แล้ว อยู่ต่างประเทศเกือบทั้งปี (กลับมาไทยไม่ถึง 180 วัน) แม้จะโอนเงินกลับบ้านทุกเดือน ก็ ไม่ต้องเสียภาษีไทย สำหรับเงินเดือนก้อนนั้น เพราะขาดเงื่อนไขข้อ 1

ในทางกลับกัน คนที่ทำงานออนไลน์/เทรดหุ้นต่างประเทศแต่ อาศัยอยู่ในไทยเป็นหลัก (เกิน 180 วัน) แล้วโอนกำไรกลับเข้าไทย จะเข้าข่ายทั้ง 2 ข้อ ต้องนำมายื่นภาษี

บทความนี้จะอธิบายหลัก 180 วัน กฎใหม่ที่เปลี่ยนตั้งแต่ปี 2567 (คำสั่ง ป.161/2566 และ ป.162/2566) พร้อมตัวอย่างคำนวณจริง และอนุสัญญาภาษีซ้อน (DTA) ที่ช่วยไม่ให้ถูกเก็บภาษีซ้ำ

หลัก 180 วัน: คุณเป็น “ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี” ของไทยหรือไม่

หัวใจของเรื่องนี้อยู่ที่ มาตรา 41 แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งแบ่งการเก็บภาษีเงินได้ออกตาม “แหล่งเงินได้” และ “ถิ่นที่อยู่”

มาตรา 41 วรรคสาม นิยามคำว่า “ผู้อยู่ในประเทศไทย” ไว้ว่า คือผู้ที่อยู่ในไทย ชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือหลายระยะ รวมเวลาทั้งหมดถึง 180 วันในปีภาษี เมื่อครบเกณฑ์นี้จะกลายเป็น ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี (Tax Resident) ของไทยทันที ไม่เกี่ยวกับสัญชาติ — ต่างชาติที่อยู่ไทยเกิน 180 วันก็เป็น Tax Resident เช่นกัน

มาตรา 41 วรรคสอง ระบุว่า ผู้ที่เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย และมีเงินได้จากแหล่งนอกประเทศ (จากหน้าที่งานที่ทำในต่างประเทศ กิจการที่ทำในต่างประเทศ หรือทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศ) จะต้องเสียภาษีเงินได้ เมื่อนำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทย

รวม 2 วรรคเข้าด้วยกัน จึงได้เงื่อนไข 2 ข้อตามที่สรุปไว้ข้างบน มาดูตัวอย่างจริงของแรงงานไทยในต่างประเทศ:

กรณี	อยู่ในไทยกี่วัน/ปี	เป็น Tax Resident?	โอนเงินกลับไทย	ต้องเสียภาษีไทย?
แรงงานไทยในเกาหลี ทำงานทั้งปี กลับไทยเยี่ยมบ้าน 3 สัปดาห์	~21 วัน	ไม่เป็น	โอนทุกเดือน	ไม่ต้อง (ขาดข้อ 1)
แรงงานไทยในไต้หวัน กลับมาพักยาว 4 เดือน	~120 วัน	ไม่เป็น	โอนทุกเดือน	ไม่ต้อง (ขาดข้อ 1)
คนไทยทำงานอิสราเอล กลับมาไทยครึ่งปี	~200 วัน	เป็น	โอนเข้าไทยในปีเดียวกัน	ต้อง (ครบ 2 ข้อ)
ฟรีแลนซ์ไทยรับงานต่างประเทศ อยู่ไทยตลอด	365 วัน	เป็น	รับเข้าบัญชีไทย	ต้อง (ครบ 2 ข้อ)

กฎใหม่ ป.161/2566 และ ป.162/2566: เปลี่ยนอะไรตั้งแต่ปี 2567

จุดที่ทำให้เรื่องนี้ “ฮอต” คือการเปลี่ยนแนวปฏิบัติของกรมสรรพากรตั้งแต่ปี 2567 เพื่อเข้าใจ ต้องดูของเดิมก่อน

แนวปฏิบัติเดิม (ก่อนปี 2567): เดิมกรมสรรพากรตีความว่า เงินได้จากต่างประเทศจะเสียภาษีก็ต่อเมื่อ “นำเข้ามาในไทย ภายในปีภาษีเดียวกัน กับที่มีเงินได้” ทำให้เกิดช่องว่าง — ถ้าได้เงินปีนี้ แต่พักไว้ต่างประเทศ แล้วค่อยโอนกลับปีถัดไป ก็ไม่ต้องเสียภาษี

คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.161/2566 (ลงวันที่ 15 กันยายน 2566) เปลี่ยนการตีความมาตรา 41 วรรคสอง โดยกำหนดว่า ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีที่มีเงินได้จากต่างประเทศ เมื่อ นำเงินได้นั้นเข้ามาในไทยในปีภาษีใด ก็ต้องนำมาเสียภาษีในปีภาษีนั้น ไม่ว่าเงินได้จะเกิดขึ้นในปีใดก็ตาม มีผลใช้บังคับสำหรับเงินได้ที่นำเข้ามาในไทยตั้งแต่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไป — เท่ากับปิดช่องว่าง “พักเงินข้ามปี”

คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.162/2566 (ลงวันที่ 20 พฤศจิกายน 2566) ออกตามมาเพื่อบรรเทาผลกระทบ โดยเพิ่มข้อยกเว้นว่า ป.161/2566 ไม่ใช้บังคับกับเงินได้ที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ 1 มกราคม 2567 พูดง่ายๆ คือ เงินเก่าที่หามาได้ก่อนปี 2567 ถึงจะโอนกลับเข้าไทยทีหลัง (เช่น ปี 2568, 2569) ก็ ยังได้รับยกเว้น ไม่ต้องเสียภาษี

ตัวอย่างคำนวณ: ส่งเงินกลับบ้าน 500,000 บาท เข้าข่ายไหม

สมมติคุณโอนเงินจากต่างประเทศกลับเข้าบัญชีไทย 500,000 บาท ในปี 2569 ผลทางภาษีขึ้นอยู่กับสถานะและที่มาของเงิน ดูทีละกรณี

กรณี A — แรงงานไทยในเกาหลี อยู่ไทยแค่ 25 วันในปี 2569 (ไม่เป็น Tax Resident)

ขาดเงื่อนไขข้อ 1 (อยู่ไม่ถึง 180 วัน) → เงิน 500,000 บาทนี้ ไม่ต้องเสียภาษีไทย ทั้งจำนวน ไม่ต้องนำมายื่นรวมกับเงินได้ในไทย

อยู่ไทย 25 วัน < 180 วัน → ไม่ใช่ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี → ภาษีจากเงินโอน 500,000 บาท = 0 บาท

กรณี B — กลับมาอยู่ไทยถาวรในปี 2569 (อยู่ 300 วัน) เงินเป็นเงินเดือนที่หามาได้ในปี 2569

ครบทั้ง 2 เงื่อนไข และเป็นเงินได้ที่เกิดในปี 2567 เป็นต้นไป → ต้องนำ 500,000 บาท มารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาปี 2569

สมมติเป็นเงินได้ประเภทเงินเดือน (หัก 50% แต่ไม่เกิน 100,000) และใช้ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000:

500,000 − ค่าใช้จ่าย 100,000 − ลดหย่อน 60,000 = เงินได้สุทธิ 340,000

ก่อนหักเครดิตภาษีต่างประเทศ (ถ้ามี DTA) ประมาณการภาษีที่ต้องชำระคือ 9,500 บาท ทั้งนี้ตัวเลขจริงขึ้นกับค่าลดหย่อนอื่นที่คุณมี ลองคำนวณเต็มรูปแบบด้วย เครื่องคำนวณภาษีบุคคลธรรมดา

กรณี C — อยู่ไทย 300 วัน แต่เงิน 500,000 บาท เป็นเงินออมที่หามาได้ตั้งแต่ปี 2565 (ก่อนกฎใหม่)

เป็น Tax Resident (ครบข้อ 1) และนำเข้าไทย (ครบข้อ 2) แต่เงินก้อนนี้ เกิดขึ้นก่อน 1 มกราคม 2567 จึงเข้าข้อยกเว้นตามคำสั่ง ป.162/2566 → ไม่ต้องเสียภาษี โดยต้องมีหลักฐานยืนยันว่าเป็นเงินได้ก่อนปี 2567 จริง

กรณี	Tax Resident	เงินได้เกิดปีไหน	ผลทางภาษี
A	ไม่ (25 วัน)	2569	ไม่ต้องเสีย
B	ใช่ (300 วัน)	2569	ต้องเสีย (~9,500 บาท ก่อนเครดิต)
C	ใช่ (300 วัน)	2565 (เงินเก่า)	ไม่ต้องเสีย (ยกเว้นตาม ป.162)

อนุสัญญาภาษีซ้อน (DTA): กันโดนเก็บภาษี 2 ต่อ

คำถามที่ตามมาคือ “ถ้าจ่ายภาษีที่ต่างประเทศไปแล้ว กลับมาต้องจ่ายไทยอีกไหม” — นี่คือหน้าที่ของ อนุสัญญาภาษีซ้อน (Double Taxation Agreement: DTA)

ประเทศไทยทำอนุสัญญาภาษีซ้อนกับหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศปลายทางยอดนิยมของคนไทย เช่น เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย เยอรมนี สิงคโปร์ และอีกหลายสิบประเทศ หลักการสำคัญของ DTA คือ ถ้าคุณเสียภาษีจากเงินได้ก้อนหนึ่งที่ต่างประเทศไปแล้ว โดยทั่วไปสามารถนำ ภาษีที่จ่ายในต่างประเทศมาเป็นเครดิตหักออกจากภาษีไทย ที่คำนวณได้สำหรับเงินได้ก้อนเดียวกัน จึงไม่ถูกเก็บซ้ำเต็มจำนวน 2 ประเทศ

รายละเอียดของ DTA แต่ละฉบับ (ประเภทเงินได้ที่ครอบคลุม อัตราสูงสุด เอกสารที่ต้องใช้) ค่อนข้างซับซ้อนและต่างกันมากในแต่ละประเทศ ถ้าเงินได้ของคุณมีจำนวนมากหรือเป็นเงินได้ประเภทพิเศษ (เงินปันผล ดอกเบี้ย กำไรจากทุน) ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญภาษีระหว่างประเทศ หรือสอบถามกรมสรรพากรโดยตรง เพื่อจัดเตรียมหลักฐานการเสียภาษีต่างประเทศให้ถูกต้องก่อนยื่นขอเครดิต

แหล่งอ้างอิงและข้อจำกัดความรับผิด

ตัวเลขและหลักกฎหมายในบทความนี้อ้างอิงจากแหล่งราชการดังต่อไปนี้ (ตรวจสอบ ณ เดือนกรกฎาคม 2569):

• มาตรา 41 แห่งประมวลรัษฎากร — หลักถิ่นที่อยู่ 180 วัน (วรรคสาม) และการเก็บภาษีเงินได้จากแหล่งนอกประเทศเมื่อนำเข้าไทย (วรรคสอง) — กรมสรรพากร (rd.go.th)
• คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.161/2566 ลงวันที่ 15 กันยายน 2566 เรื่อง การเสียภาษีเงินได้ตามมาตรา 41 วรรคสอง แห่งประมวลรัษฎากร — มีผลกับเงินได้ที่นำเข้าไทยตั้งแต่ 1 มกราคม 2567
• คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.162/2566 ลงวันที่ 20 พฤศจิกายน 2566 — ยกเว้นเงินได้ที่เกิดขึ้นก่อน 1 มกราคม 2567
• เอกสารคำถาม-คำตอบของกรมสรรพากร เรื่องการเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามมาตรา 41 วรรคสอง (rd.go.th)
• อนุสัญญาภาษีซ้อน (DTA) — รายชื่อประเทศคู่สัญญาและตัวบท เผยแพร่โดยกรมสรรพากร